dolar amerykański(USD): 3,1170




Warning: curl_setopt() function.curl-setopt: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when in safe_mode or an open_basedir is set in /home/admin/domains/ciagnik.net/public_html/wiki.php on line 273
Florencja – Wikipedia, wolna encyklopedia

Florencja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta we Włoszech. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.

Na mapach: 43°47'N 11°15'E / 43.783, 11.25

Florencja
Herb
Państwo Włochy Włochy
Region Toskania
Prowincja Florencja
Położenie 43° 47' N
11° 15' E
Powierzchnia 102 km²
Populacja (2004)
 - liczba ludności
 - gęstość
352 227
3 453,2/km²
Numer kierunkowy 055
Kod pocztowy 50100
Patron św. Jan Chrzciciel
Kod ISTAT 048017
Położenie na mapie Włoch
"Tło mapy lokalizacyjnej, z zaznaczonymi granicami"
"Florencja"
Florencja
Widok z Dzwonnicy Giotta w stronę dworca kolejowego i SITY
Florencja
Mosty Florencji
Dzwonnica Giotta
Mury miejskie wokół Florencji
Katedra Matki Boskiej Kwietnej

Florencja (wł. Firenze, MAF: fiˈrɛnʦe) – miasto w środkowych Włoszech, nad Arno, u stóp Apenin, stolica Toskanii i prowincji Florencja, 366 tys. mieszkańców (2006).

Spis treści

edytuj Historia

Założone przez Etrusków jako Faesulae[1], zburzone przez Sullę w 82 p.n.e. Następnie odbudowane przez Juliusza Cezara w 59 p.n.e. jako kolonia dla byłych żołnierzy i nazwał ją Florentina. Zabudowa tego okresu została założona na planie obozu wojskowego. Z tego okresu pochodzi zachowany szachownicowy układ ulic. Początkowo, w czasach Cesarstwa rzymskiego, Florencja była ośrodkiem handlu i rzemiosła. W 405 obroniła się przed najazdem Ostrogotów, w 539 uzależniona od Bizancjum a od 541 od Gotów. W 570 została podbita przez Longobardów, którzy z kolei utracili miasto na rzecz Franków.

W XI wieku odzyskała znaczenie jako ośrodek handlu, przede wszystkim z uwagi na swoje położenie – na drodze z Francji do Rzymu. W 1078 rozpoczęto budowę nowych fortyfikacji. Od 1115 miasto uzyskało status niezależnego miasta,od 1167[1] weszło w skład Ligi Lombardzkiej a w 1183 Florencja ogłosiła się komuną miejską. Mimo trwających w tym okresie zatargów pomiędzy stronnictwami gwelfów i gibelinów, licznych sporów i wojen, jest to trwający wiele stuleci czas rozkwitu i rozwoju miasta. Oprócz handlu w XII wieku rozwinęło się sukiennictwo a później także jedwabnictwo. W XIII wieku powstały pierwsze domy bankowe. W 1252 rozpoczęto bicie złotych monet – florenów, które szybko stały się główną monetą Europy. W mieście działali Brunetto Latini, Dante Alighieri, Giotto di Bondone i Arnolfo di Cambio. Jednocześnie narastał konflikt pomiędzy bogatymi cechami rzemieślniczymi i pozbawioną praw ubogą ludnością.

Zaraza z 1348[1], która spowodowała dalsze zubożenie społeczeństwa doprowadziła do wybuchu powstania w 1378, które zmieniło formę sprawowania władzy. Od 1434 miastem począł rządzić ród Medyceuszów, który doprowadził miasto do okresu największej potęgi gospodarczej i kulturalnej (2 poł. XV w.). Pod rządami Wawrzyńca Wspaniałego (Il Magnifico) miasto wzbogaciło się o znaczną liczbę wielkich dzieł sztuki oraz liczne budowle. Po obaleniu Savonaroli w 1498 faktyczną władzę w Republice Florenckiej jako dożywotni gonfalonier przejął Piera Soderini, a jego bliskim współpracownikiem był Niccolò Machiavelli. W 1512, po obaleniu republiki, do władzy powracają Medyceusze. Ich rządy trwają do 1737 roku. Był to okres największego rozkwitu miasta zarówno pod względem gospodarczym jak i kulturalnym. W tym czasie w mieście tworzą Leonardo da Vinci i Michał Anioł (Michelangelo).

W roku 1737 Toskania wraz z Florencją została podporządkowana bocznej linii austriackich Habsburgów.

Po wygaśnięciu dynastii stery władzy przejęła rodzina Lorena. W latach 1801–1808 Florencja była stolicą Królestwa Etrurii. Od 1860 włączona do Królestwa Sardynii, stolica Zjednoczonych Włoch w latach 1865–1870.

4 listopada 1966 roku Florencję nawiedziła wielka powódź, wylanie rzeki Arno. Powódź zalała i zniszczyła wiele cennych zabytków.

edytuj Zabytki i atrakcje turystyczne

edytuj Polonica we Florencji

  • w kościele Santa Croce
    • w kaplicy Salvatich znajduje się nagrobek córki kolekcjonerki Izabeli Czartoryskiej - Zofii z Czartoryskich Zamoyskiej, zmarłej w 1837 roku. Pomnik wykonał Lorenzo Bartolini. Obok znajduje się nagrobek Zofii z Kickich Cieszkowskiej w formie brązowych „drzwi śmierci”, wykonany w latach 1870-72 przez mieszkającego we Florencji poetę i rzeźbiarza Teofila Lenartowicza. Jego dziełem jest również znajdująca się w tym kościele płaskorzeźba – epitafium Włocha Stanislao Becchiego, powstańca styczniowego, przedstawiająca moment jego egzekucji przez Rosjan (1882).
    • w kaplicy Castellanich znajduje się grobowiec polskiego malarza Michała Bogoria-Skotnickiego (1775-1808), wykonany przez Stefano Ricci, oraz również arystokraty, polityka (posła na Sejm Czteroletni) i kompozytora Michała Kleofasa Ogińskiego (1765-1833).
    • w drugim krużganku znajduje się tablica nagrobna Aleksandry Moszczeńskiej, zmarłej w wieku 22 lat w 1838 roku, która była ukochaną Juliusza Słowackiego.
  • w kościele San Marco przy Piazza San Marco pochowany jest Stanisław Poniatowski (1755-1833), książę, bratanek króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Nagrobek, wykonany w 1857 roku przez I. Villa posiada herb i płaskorzeźbę, przedstawiającą uwolnienie od pańszczyzny i symbol Polski. W posadzce kaplicy jest płyta nagrobna córki księcia, Konstancji, zamężnej za Danielem Zappi, zmarłej w 1851 roku. W klasztorze cystersów koło Florencji znajduje się tablica ku czci księcia Stanisława Poniatowskiego.
  • w kościele Zwiastowania NMP znajduje się rzeźba Wita Stwosza
  • w kościele San Spirito są groby księcia Ferdynanda Walker Radziwiłła, zmarłego w 1824 roku i Teresy z Piotrowskich Zawadzkiej, zmarłej w 1834 roku.
  • w kościele Santa Trinita, są dwa polskie groby: Teresy Barbary Krasickiej, wdowy po Józefie Rzeczyckim, zmarłej w 1804 roku, oraz Seweryna Grodzickiego, zmarłego w 1853 roku.
  • w kościele San Lorenzo znajdują się relikwie św. Kazimierza (zm. 1484), królewicza polskiego (syn króla Kazimierza Jagiellończyka),
  • „Willa Favard” od 1829 roku własność księcia Stanisława Poniatowskiego, który nabył tę willę przy południowej rogatce Florencji Rovezzano.
  • kamienica przy via Pistoiese, na której przetrwał herb rodowy Poniatowskich – Ciołek.
  • dom przy Via Camerata 37, w której mieszkał Teofil Lenartowicz
  • dom przy via Montebello 59 z tablicą ku czci Lenartowicza.
  • dom przy Via della Scala 65 (dawniej 4307) i Via dei Banchi 7 gdzie mieszkał Juliusz Słowacki.
  • budynki przy via Ponte alle Mosse, należących kiedyś do Poniatowskich z ich herbem na fasadzie.

edytuj Sport

Z Florencji pochodzi klub piłkarski ACF Fiorentina, który gra w rozgrywkach Serie A.

edytuj Komunikacja

edytuj Dworce kolejowe

edytuj Miasta partnerskie

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Praca zbiorowa: Encyklopedia PWN - historia świata. T. I. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2008, s. 772. ISBN 978-83-01-15086-0. 

edytuj Linki zewnętrzne

Commons in image icon.svg
  Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Florencja
Wikicytaty
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o Florencji
Wikisłownik
Zobacz hasło Florencja w Wikisłowniku

HOT NEWS !

Mariusz Kamiński nie jest już funkcjonariuszem Centralnego Biura Antykorupcyjnego - ustalili reporterzy śledczy RMF FM. Nowy szef CBA zwolnił swojego poprzednika ze służby na mocy nowej ustawy o CBA. Weszła ona w życie w ubiegły czwartek. [read more]

13-letnia Agata z gimnazjum nr 6 w Krakowie, która na przerwie zraniła nożem swoją rówieśniczkę, wcześniej również zaatakowała ostrym narzędziem inną dziewczynkę - ustalili reporterzy RMF FM. Doszło do tego w ubiegłym roku w Szkocji. Tam nastolatka chodziła do szkoły. Za granicą przebywała z rodzicami przez kilka miesięcy. [read more]

Obrona Elżbiety Jakubiak to sprawa honoru. Zgodnie z wezwaniem Jarosława Kaczyńskiego, jestem lojalna wobec swojej najbliższej współpracowniczki- powiedziała Joanna Kluzik-Rostkowska, gość "Kontrwywiadu RMF FM". Wczoraj Elżbieta Jakubiak została zawieszona w prawach członka PiS. - Jestem gotowa na wszystko, także na odejście z partii - podkreśliła Kluzik-Rostkowska. [read more]

Po skargach na dramatyczny stan sanitarny wielu pociągów i dworców, postanowiliśmy interweniować w imieniu słuchaczy RMF FM. W wielu pociągach po prostu nie da się wytrzymać - można się przykleić do brudnych siedzeń albo zemdleć od zapachów w tak zwanej toalecie. [read more]

Po skargach słuchaczy reporterka RMF FM Barbara Zielińska sprawdziła, jak wyglądają toalety pociągu Gdynia-Wrocław po 10-godzinnej podróży. Jak się okazało - zapach zabija, wody brak, a po czystej podłodze zostało tylko wspomnienie. A wszystko dlatego, że toalety w ogóle nie są sprzątane w czasie podróży. [read more]

ca | de | en | es | fr | it | nl | no | pl | pt | ru | ro | fi |